Toplardamar Hastalığı

Kalbin pompalama işlevi sonucu atardamarlarda oluşan basıncın toplardamarlara yansıması, kanın kalbe geri dönmesi için yeterli değildir. Toplardamarlara yansıyan basınç azaldığından kanın yer çekimini yenerek kalbe ulaşması gerekir. Yüksek binaya merdivenlerle çıkış olarak tanımlayabileceğimiz bu yolculukta, toplardamarların içinde bulunan kapakçıklar devreye girer. Tek yönde kanın hareketini sağlayan kapakçıklar, bacağı binanın katları gibi ayırır. Kapakçıklar, yukarı çıkan kanın altta kalan kanla karışmasına engel olarak, kalbe doğru tek yönde hareketini sağlar. Basitçe kan ayaktan kalbe doğru, kapakçıklar yardımıyla her katta duraklar ve daha sonra tırmanışına devam eder. Kas ve kemiklerin arasında yer alan toplardamarların içindeki kanın hareketine, bacak kasları eşlik eder. Baldırda bulunan kuvvetli kaslar kasıldıklarında toplardamarları sıkıştırır ve kanı kapakçıklar yardımıyla yukarı, kalbe doğru tek yönde iter.

Kemiklerle kaslar arasında yer alan toplardamarlara derin toplar damarlar, kasları örten zar ile cilt arasında kalanlara da yüzeysel toplardamarlar adı verilir. Yüzeysel toplardamarlar, taşıdıkları kanı kasık ve diz arkasında bulunan kavşak noktalarında derin sisteme boşaltır. Ayrıca her iki sistemi birleştiren sayısı değişken perforan toplardamar vardır. Yüzeysel sistemde toplanan kan; bu bağlantılarla derin toplardamarlara, oradan da kalbe taşınır.

Ayak ve bacaklardaki kasları yürüyerek veya egzersizle hareket ettirdiğinizde, çalışan kas pompası bacaklarınızın sağlıklı kalması için gerekli kanın kalbe doğru hareketini sağlar.

varis_01Varis

Vücuttaki hücrelerin ihtiyacı olan enerji verici maddeler ve bunların kullanılabilmesi için gerekli olan oksijen kalpten atardamarlar vasıtası ile dokulara gönderilir. Gönderilen bu kanın içindeki enerji maddeleri ve oksijen dokular tarafından kullanılır ve atık maddeler de bu kana eklenerek toplar damarlar tarafından kalbe temizlenmek üzere geri döner. Bu toplar damarların genişlemesi ve büklümlü hale gelmesi sonucu varis adı verilen hastalık oluşur.

Vücuttaki toplar damarlar yüzeysel ve derin olarak iki ana grupta incelenebilir. Yüzeysel olanlar cilt altındadır ve gözle görülebilir. Derin toplar damarlar ise kaslar arasında ilgili atardamar ve sinirin yanında yer alır ve gözle görülmezler. Yer çekiminin etkisi ile bacak toplar damarlarındaki kan bacaklarda göllenmesin ve hep kalbe doğru gitsin diye bacak toplar damarları içinde 10-15 adet kapakçık vardır. Bu kapakçıkların tam kapanamayıp kanı aşağıya doğru kaçırması neticesinde bu damarlar ve bunların yan yollarında kan göllenir, damarlarda genişleme olur ve varis dediğimiz hastalık ortaya çıkar. Çoğu genetik geçişli olmakla beraber ayakta durarak çalışan insanlarda (öğretmen, hemşire, doktor, garson vs.) görülme sıklığı daha fazladır. Kadınlarda erkeklere göre daha sıkça görülür ve yaş ilerledikçe varis oluşma olasılığı artar.

Belirtileri:

Hastalığın milimetrik kılcal damarlar görülmesi ile bacakta yaralar açılması arası aşamaları vardır. Erken evre hastalarda daha çok görüntü ile ilgili sıkıntılar olurken hastalık ilerledikçe bacakta ağrı, şişlik, hassasiyet gibi yakınmalar oluşur. Daha ileri evrelerde ise bacak cilt renginde koyulaşma ve pullanmalar ve hatta bacakta iyileşmeyen yaraların açılması görülebilir.